By Fulchand Waghade 
“वेळेत वाचवला एक जीव” कोलन कॅन्सर शस्त्रक्रिया: गडचिरोलीतील मोठे यश..
न्यू विदर्भ केसरी / फुलचंद वाघाडे.. newvidarbhakesari.com
गडचिरोली :- शस्त्रक्रियाशास्त्रातील उल्लेखनीय कौशल्याचे दर्शन घडवत, शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालय, गडचिरोली येथे कोलनच्या (मोठे आतडे) हेपॅटिक फ्लेक्श्चर भागात कर्करोग (कार्सिनोमा) झालेल्या ५४ वर्षीय पुरुष रुग्णावर यशस्वी उपचार करून एक महत्त्वाचा टप्पा गाठला आहे.
सदर रुग्ण गेल्या काही आठवड्यांपासून पोटदुखी, गुदद्वारातून रक्तस्त्राव आणि सर्वांगीण अशक्तपणा या लक्षणांनी त्रस्त होता. अनेक ठिकाणी उपचार घेऊनही निदान स्पष्ट होत नव्हते. अखेर तो शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालय गडचिरोली येथील शल्यचिकित्सा शास्त्र विभागाच्या बाह्यरुग्ण विभागात (ओपीडी) दाखल झाला.
रुग्णालयात दाखल झाल्यानंतर कोलोनोस्कोपीसह सविस्तर तपासणी करण्यात आली, ज्यामध्ये कोलनच्या (मोठे आतडे) हेपॅटिक फ्लेक्श्चर भागात कर्करोगाची गाठ (मॅलिग्नंट ग्रोथ) आढळून आली. त्यानंतर करण्यात आलेल्या बायोप्सीमध्ये मोठ्या आतड्याच्या कर्करोगाच्या निदानाची पुष्टी झाली.
सखोल नियोजन आणि शस्त्रक्रियापूर्व तयारीनंतर, डॉ. प्रसाद बनसोड यांच्या नेतृत्वाखालील शल्यचिकित्सा पथकाने राईट हेमिकोलेक्टॉमी ही गुंतागुंतीची व प्रगत कर्करोगविरोधी (ऑन्कोलॉजिकल) शस्त्रक्रिया यशस्वीपणे पार पाडली. यामध्ये कोलनचा बाधित भाग तसेच आसपासच्या लसिका ग्रंथी (लिम्फ नोड्स) काढून टाकण्यात आल्या आणि त्यानंतर आतड्याची सलगता पुनर्स्थापित करण्यात आली जेणेकरून रुग्ण तिसऱ्या दिवशी आंनग्रहन करायला लागला .
ही शस्त्रक्रिया कोणत्याही अडथळ्याशिवाय अवघ्या दोन तासांत यशस्वीरित्या पूर्ण करण्यात आली. शस्त्रक्रियेनंतर रुग्णाची प्रकृती स्थिर राहिली असून त्याच्यामध्ये वेगाने सुधारणा दिसून आली.
शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालय गडचिरोली येथील शल्यचिकित्सा पथकाला सहयोगी प्राध्यापक व शल्यचिकित्सा विभागप्रमुख डॉ. अतिश बनसोड यांचे मार्गदर्शन लाभले. ही शस्त्रक्रिया सहयोगी प्राध्यापक व वैद्यकीय अधीक्षक डॉ. प्रसाद बनसोड यांच्या नेतृत्वाखाली पार पडली. शस्त्रक्रिया पथकात शल्यचिकित्सा विभागाचे सहायक प्राध्यापक डॉ. नीलकमल मेश्राम आणि डॉ. क्रुणाल चेंडकापुरे यांचा समावेश होता.
शल्यचिकित्सा पथकात डॉ. गणेश टी.ए., डॉ. शुभम महाल्ले, डॉ. पियुष किरंगे, डॉ. अक्षय वाघमारे आणि डॉ. प्रशांत मगदूम यांचाही समावेश होता, तर भूलतज्ज्ञ (अनेस्थेशिया) पथकात डॉ. समीर बनसोडे, डॉ. तृप्ती येरगुडे आणि डॉ. दिक्षा चालखुरे यांचा मोलाचा वाटा ठरला .
परिचारिका सिस्टर कविता नांदगावे यांच्यासह सहाय्यक कर्मचारी सिस्टर विद्या जावडे आणि समीक्षा मडावी यांनीही या प्रक्रियेत योगदान दिले. वरिष्ठ इंटर्न डॉ. भाग्यश्री कुंभारे यांनी शस्त्रक्रियेनंतर रुग्णावर देखरेख ठेवली.
हे यशस्वी प्रकरण गडचिरोलीसारख्या दुर्गम जिल्ह्यांमध्ये प्रगत कर्करोग उपचार सुविधा वाढत असल्याचे अधोरेखित करते आणि शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालय गडचिरोली येथील वैद्यकीय तज्ज्ञांची समर्पणवृत्ती, सांघिक कार्यक्षमता व कौशल्य प्रतिबिंबित करते.
लवकर निदान आणि वेळीच उपचाराचे महत्त्व अधोरेखित करताना वैद्यकीय अधीक्षक डॉ. प्रसाद बनसोड म्हणाले की, आता स्थानिक पातळीवरच गुंतागुंतीच्या ऑन्कोलॉजिकल व जठरांत्रीय (गॅस्ट्रोइंटेस्टायनल) शस्त्रक्रिया केल्या जात असल्याने, गडचिरोली व आसपासच्या आदिवासी भागातील रुग्णांना विशेष शस्त्रक्रिया उपचारांसाठी आता नागपूर किंवा मुंबईला जाण्याची आवश्यकता राहिलेली नाही. अशा प्रकरणांमुळे शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालय गडचिरोलीसाठी अभिमानास्पद क्षण निर्माण होतात, जे गडचिरोलीतील जनतेपर्यंत प्रगत आरोग्यसेवा अधिक जवळ पोहोचवण्यासाठी सातत्याने प्रयत्नशील आहे.
शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालयाचे अधिष्ठाता डॉ. अविनाश टेकाडे यांनी शल्यचिकित्सा विभागाच्या या कामगिरीचे कौतुक करताना म्हटले की, “कर्करोगाचे लवकर निदान व ओळख तसेच वेळीच केलेले उपचार अनेकांचे प्राण वाचवू शकतात.”